سامانههای پایا و ساتنا بهعنوان دو بستر اصلی انتقال وجه بینبانکی در ایران، سالهاست که مورد استفاده گسترده مردم، شرکتها و فعالان اقتصادی قرار دارند. هرچند هدف هر دو سامانه انتقال پول بین بانکهاست، اما تفاوتهایی در سرعت، زمان تسویه و بهویژه میزان کارمزد باعث شده کاربران بسته به نوع نیاز خود یکی را بر دیگری ترجیح دهند.
در همین راستا خبرنگار گسترش نیوزبه بررسی هزینههای پایا و ساتنا برای انتخاب آگاهانه تر مشتریان پرداخته است که در ادامه میخوانیم.
پایا سامانهای برای انتقال وجه بینبانکی با مبالغ معمول و غیر فوری است که اغلب برای پرداختهای دورهای، حقوق و مزایا، اجارهبها و انتقالهای برنامهریزیشده استفاده میشود. انتقال وجه در پایا معمولاً در سیکلهای مشخص زمانی انجام میشود و آنی نیست، اما در مقابل هزینه کمتری نسبت به ساتنا دارد. طبق جدول کارمزدهای جدید سال ۱۴۰۴، انتقال وجه بینبانکی پایا بهصورت دستور پرداخت انفرادی مشمول کارمزدی معادل ۰.۰۱ مبلغ تراکنش است که کف آن ۳ هزار ریال و سقف آن ۷۵ هزار ریال تعیین شده است. این ساختار باعث شده پایا برای مبالغ کم تا متوسط، گزینهای اقتصادی محسوب شود.
یکی از مزیتهای مهم پایا، امکان انتقال وجه گروهی است که بیشتر مورد استفاده شرکتها، سازمانها و کارفرمایان قرار میگیرد. در پرداختهای گروهی پایا، برای هر فایل ۱۵ هزار ریال کارمزد ثابت در نظر گرفته شده و به ازای هر واریز نیز ۱ هزار و ۵۰۰ ریال دریافت میشود. این مدل کارمزدی در مقایسه با انتقالهای متعدد ساتنا، هزینه نهایی کمتری برای پرداختهای انبوه ایجاد میکند و به همین دلیل پایا به انتخاب اول بسیاری از واحدهای حقوقی تبدیل شده است.
ساتنا سامانهای است که برای انتقال وجههای کلان و فوری طراحی شده و تسویه آن بهصورت آنی یا در همان روز کاری انجام میشود. سرعت بالا و قطعیت در انتقال، مهمترین مزیت ساتنا به شمار میرود، اما این مزیت با کارمزد بالاتری همراه است. بر اساس کارمزدهای جدید سال ۱۴۰۴، انتقال وجه بینبانکی ساتنا بهصورت حضوری و غیرحضوری مشمول کارمزدی معادل ۰.۰۲ درصد مبلغ تراکنش است که سقف آن ۳۵۰ هزار ریال تعیین شده است. این بدان معناست که هرچه مبلغ انتقال بالاتر باشد، هزینه استفاده از ساتنا نیز افزایش پیدا میکند تا به سقف مشخصشده برسد.
اگر معیار اصلی انتخاب، کاهش هزینه بانکی باشد، پایا در اغلب مبالغ گزینه بهصرفهتری نسبت به ساتنا است. بهعنوان مثال در انتقال یک مبلغ متوسط، کارمزد پایا با نرخ ۰.۰۱ درصد بهمراتب کمتر از کارمزد ۰.۰۲ درصدی ساتنا خواهد بود. با این حال، در مواردی که زمان نقش کلیدی دارد و انتقال وجه باید سریع و بدون انتظار انجام شود، ساتنا همچنان انتخاب اصلی مشتریان است؛ حتی اگر هزینه بیشتری به همراه داشته باشد.
برای اشخاص حقیقی که انتقالهای روزمره، اجاره، شهریه یا پرداختهای غیر فوری دارند، پایا بهدلیل کارمزد پایینتر و کف و سقف منطقی، گزینهای مناسبتر محسوب میشود. در مقابل، فعالان اقتصادی، معاملهگران و شرکتهایی که با مبالغ بالا و نیاز به تسویه فوری مواجه هستند، معمولاً ساتنا را ترجیح میدهند؛ چرا که اطمینان و سرعت، در این موارد مهمتر از هزینه است.
بررسی کارمزدهای بانکی در سال ۱۴۰۴ نشان میدهد تفاوت هزینه پایا و ساتنا همچنان قابل توجه است و انتخاب بین این دو باید بر اساس مبلغ تراکنش، فوریت انتقال و نوع استفاده انجام شود. پایا بهعنوان ابزار انتقال کمهزینه و مناسب پرداختهای برنامهریزیشده شناخته میشود، در حالی که ساتنا برای انتقالهای فوری و مبالغ بالا کاربرد دارد. آگاهی از این تفاوتها میتواند به کاهش هزینههای بانکی و مدیریت بهتر منابع مالی کمک کند؛ موضوعی که در شرایط اقتصادی کنونی، اهمیت آن بیش از گذشته احساس میشود.
